ผู้เขียน หัวข้อ: Land mark แห่งจังหวัดลพบุรี @ พระปรางค์สามยอด  (อ่าน 619 ครั้ง)

Traveller Freedom

  • บุคคลทั่วไป

Land mark แห่งจังหวัดลพบุรี @ พระปรางค์สามยอด (Vol.1)

สถานที่ตั้ง : ตำบลท่าหิน อำเภอเมืองลพบุรี จังหวัดลพบุรี
พิกัด : 14.802921,100.613964

    พระปรางค์สามยอด ตั้งอยู่บนเนินดินด้านตะวันตกของเส้นทางรถไฟสายลพบุรี ใกล้กับศาลพระกาฬ เป็นโบราณสถานและแหล่งท่องเที่ยวทางประวัติศาสตร์และโบราณคดีที่สำคัญที่สุดแห่งหนึ่งของจังหวัดลพบุรี มีลักษณะเป็นปราสาทขอมศิลปะบายน ช่วงระหว่างปี พ.ศ. 1720 - 1773 โครงสร้างเป็นศิลาแลงประดับปูนปั้น สร้างขึ้นในรัชสมัยพระเจ้าชัยวรมันที่ 7 เพื่อเป็นพุทธสถานในลัทธิวัชรยานประจำเมืองลพบุรี หรือชื่อในอดีตว่า ?เมืองละโว้? ซึ่งในขณะนั้นเป็นเมืองลูกหลวงของอาณาจักรขอม แต่เดิมภายในปราสาทประธานประดิษฐานพระพุทธรูปนาคปรกทรงเครื่อง ปราสาททิศใต้ประดิษฐานรูปพระโพธิสัตว์อวโลกิเตศวรสี่กร และปราสาททิศเหนือประดิษฐานรูปพระนางปรัชญาปารมิตาสองกร

    พระปรางค์สามยอด มีรูปลักษณ์เป็นปราสาทศิลาแลงเรียงต่อกัน 3 องค์เชื่อมต่อกัน ภายในบริเวณนอกจากปราสาททั้ง 3 องค์นี้แล้วทางด้านทิศตะวันออกของปราสาทประธานมีการต่อเติมวิหารก่ออิฐถือปูนเชื่อมต่อกับปราสาทประธานเพื่อประดิษฐานพระพุทธรูปในรัชสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช โดยกรมศิลปากรได้ประกาศขึ้นทะเบียนเป็นโบราณสถานสำคัญแห่งชาติ

    ลักษณะทางสถาปัตยกรรมพระปรางค์สามยอดในปัจจุบัน เป็นปราสาทขอม 3 องค์ เชื่อมต่อกันโดยวางตัวในแนวเหนือ-ใต้ หันหน้าสู่ทิศตะวันออก ปราสาทประธานองค์กลางมีความสูงใหญ่กว่าอีก 2 องค์ขนาบข้าง โครงสร้างของปราสาททำจากศิลาแลงฉาบปูน มีการประดับประดาตามส่วนต่างๆ ของปราสาทด้วยปูนปั้น อันเป็นลักษณะของงานสถาปัตยกรรมในยุคของพระเจ้าชัยวรมันที่ 7 ครองราชย์ ระหว่างปี พ.ศ. 1724-1757 ที่นิยมใช้ศิลาแลงเป็นวัสดุในการก่อสร้าง เช่น ปรางค์พรหมทัตที่ปราสาทพิมาย จังหวัดนครราชสีมา ซึ่งประดิษฐานพระรูปของพระเจ้าชัยวรมันที่ 7 ปราสาทวัดกำแพงแลง จังหวัดเพชรบุรี ที่สร้างเป็นปราสาทศิลาแลง 3 องค์เรียงกันในลักษณะเดียวกับพระปรางค์สามยอด และพระปรางค์สามยอดของวัดพระพายหลวง ภายในอุทยานประวัติศาสตร์สุโขทัย จังหวัดสุโขทัย เป็นต้น

    ลวดลายประดับบริเวณส่วนยอดสร้างด้วยหินทรายเป็นรูปบัวคว่ำบัวหงายซ้อนกัน 3 ชั้น มีการปั้นเทพประจำทิศทั้ง 4 ได้แก่ พระอินทร์ทรงช้างเอราวัณประจำทิศตะวันออก พระวรุณทรงหงส์ประจำทิศตะวันตก ท้าวกุเวรทรงมกรประจำทิศเหนือ และพระยมทรงกระบือประจำทิศใต้ ปัจจุบันหลงเหลือให้เห็นเพียงบางส่วน นอกจากนี้ในสมัยอยุธยาตรงกับรัชสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช ได้มีการบูรณปฏิสังขรณ์และดัดแปลงพระปรางค์สามยอดเพื่อใช้เป็นพุทธศาสนสถานอีกครั้ง ดังจะเห็นได้จากการซ่อมแซมส่วนที่เป็นเพดาน โดยยังคงเห็นร่อยรอยของการปิดทองเป็นรูปดาวเพดาน และการสร้างฐานภายในพระปรางค์สามยอดหลายฐานลักษณะคล้ายกับฐานชุกชีด้วยอิฐ อันเป็นวัสดุที่แตกต่างไปจากส่วนอื่นๆ ของพระปรางค์สามยอดซึ่งส่วนใหญ่เป็นศิลาแลง

by Traveller Freedom
« แก้ไขครั้งสุดท้าย: ตุลาคม 12, 2016, 11:28:11 AM โดย art57110 »

ออฟไลน์ Pai_Pai

  • Jr. Member
  • **
  • กระทู้: 85
    • ดูรายละเอียด
Re: Land mark แห่งจังหวัดลพบุรี @ พระปรางค์สามยอด (Vol.1)
« ตอบกลับ #1 เมื่อ: สิงหาคม 08, 2016, 02:47:18 PM »

ไปเที่ยวลพบุรี จะแวะ ไปเยี่ยมชม

ออฟไลน์ Traveller Freedom

  • Sr. Member
  • ****
  • กระทู้: 389
    • ดูรายละเอียด
Re: Land mark แห่งจังหวัดลพบุรี @ พระปรางค์สามยอด (Vol.1)
« ตอบกลับ #2 เมื่อ: สิงหาคม 09, 2016, 10:44:16 AM »

สุดยอดปราสาทหินสมัยขอมที่หาชมได้ยากในภาคกลาง  ;)

Traveller Freedom

  • บุคคลทั่วไป
Re: Land mark แห่งจังหวัดลพบุรี @ พระปรางค์สามยอด (Vol.1)
« ตอบกลับ #3 เมื่อ: ตุลาคม 12, 2016, 11:18:59 AM »

Land mark แห่งจังหวัดลพบุรี @ พระปรางค์สามยอด (Vol.2)

สถานที่ตั้ง : ตำบลท่าหิน อำเภอเมืองลพบุรี จังหวัดลพบุรี
พิกัด : 14.802921,100.613964

    วิหารหน้าพระปรางค์สามยอด เป็นวิหารก่ออิฐถือปูน มีแผนผังเป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า หันหน้าไปทางทิศตะวันออก สภาพของวิหารคงเหลือเพียงผนังทั้ง 2 ข้างและผนังหุ้มกลองทางด้านทิศตะวันออก ส่วนเครื่องบนพังทลายไปหมดแล้ว ประตูของผนังหุ้มกลองด้านทิศตะวันออกก่ออิฐเป็นซุ้มโค้งแบบตะวันตก ส่วนประตูทางเข้าที่ผนังด้านข้างของวิหารและหน้าต่างที่ผนังด้านหลังของวิหารก่ออิฐเป็นซุ้มโค้งกลีบบัวแบบศิลปะอิสลาม ปัจจุบันเหลือเพียงซุ้มหน้าต่างด้านทิศเหนือเท่านั้น โครงสร้างของผนังก่ออิฐหนาทึบสลับกับศิลาแลงบางส่วน อันเป็นเทคนิคที่ใช้ในงานสถาปัตยกรรมในรัชสมัยของสมเด็จพระนารายณ์มหาราช เช่นเดียวกับกับอาคารที่สร้างขึ้นในสมัยนั้นที่นิยมก่อสร้างด้วยอิฐแทรกด้วยศิลาแลงเป็นชั้นๆ เช่น พระที่นั่งสุริยาศน์อมรินทร์ ในพระราชวังโบราณ จังหวัดพระนครศรีอยุธยา และอาคารหลายหลังในพระนารายณ์ราชนิเวศน์ จังหวัดลพบุรี

    ความเก่าแก่ของพระปรางค์สามยอด พิจารณาจากรูปแบบการก่อสร้างที่ใช้ศิลาแลงเป็นโครงสร้าง พอกด้วยปูนและประดับด้วยลวดลายปูนปั้น อันเป็นรูปแบบทางสถาปัตยกรรมที่นิยมมากในศิลปะบายนของกัมพูชา โดยเฉพาะอย่างยิ่งงานสถาปัตยกรรมที่สร้างขึ้นในรัชสมัยของพระเจ้าชัยวรมันที่ 7 และยังสอดคล้องกับรูปแบบของพระพิมพ์รูปปราสาทสามยอด ที่ภายในแต่ละยอดประดิษฐานพระพุทธรูปทรงเครื่องนาคปรก พระโลเกศวรสี่กร และพระนางปรัชญาปารมิตา อันเป็นรูปเคารพที่เคยประดิษฐานภายในปราสาททั้ง 3 หลังของพระปรางค์สามยอดด้วย โดยพระพิมพ์ดังกล่าวสร้างขึ้นในพุทธศาสนาลัทธิวัชรยานที่รุ่งเรืองเป็นอย่างยิ่งในรัชสมัยพระเจ้าชัยวรมันที่ 7 แห่งอาณาจักรขอม จากเหตุผลดังกล่าวจึงสันนิษฐานได้ว่าพระปรางค์สามยอดสร้างขึ้นในรัชสมัยของพระองค์ที่ทรงครองราชย์ระหว่างปี พ.ศ. 1724-1757

    จากหลักฐานที่ปรากฏแสดงให้เห็นว่า พระปรางค์สามยอดสร้างขึ้นเพื่อเป็นพุทธสถานในลัทธิวัชรยานประจำเมืองละโว้ เพื่อประดิษฐานรูปพระวัชรสัตว์นาคปรก พระโลเกศวร และพระนางปรัชญาปารมิตา อันเป็นรูปเคารพที่นิยมสร้างขึ้นในพุทธศาสนาลัทธิวัชรยานของกัมพูชาในรัชกาลของพระเจ้าชัยวรมันที่ 7 ซึ่งเป็นช่วงระยะเวลาที่พุทธศาสนาลัทธิวัชรยานเจริญรุ่งเรืองอย่างมากในกัมพูชา เทียบได้กับศาสนาประจำอาณาจักรภายใต้พระราชูปถัมภ์ของพระองค์ ดังจารึกปราสาทพระขรรค์ที่กล่าวถึงพระเจ้าชัยวรมันที่ 7 ว่า หลังทรงครองราชย์ได้ 10 ปี ได้ทรงสร้างเทวรูปทำด้วยทองคำ เงิน สัมฤทธิ์ และศิลา เพื่อส่งไปพระราชทานยังเมืองต่างๆ ในอาณาจักรของพระองค์เป็นจำนวนถึง 20,400 องค์ และทรงส่งพระพุทธรูปนาคปรกทรงเครื่องอีก 23 องค์ไว้ตามเมืองใหญ่ๆ ในอาณาจักร เช่นที่เมืองละโว้ ซึ่งในขณะนั้นเมืองละโว้ในรัชสมัยของพระองค์ก็มีศักดิ์เป็นเมืองลูกหลวงของอาณาจักรกัมพูชา ต่อมาหลังการล่มสลายของพุทธศาสนาลัทธิวัชรยานในกัมพูชา พระปรางค์สามยอดจึงได้รับการดัดแปลงให้เป็นพุทธสถานในนิกายเถรวาท ดังเห็นได้จากการสร้างวิหารเชื่อมต่อกับปราสาทประธานในรัชสมัยสมเด็จพระนารายณ์ ซึ่งทรงสร้างพระนารายณ์ราชนิเวศน์และบูรณปฏิสังขรณ์วัดวาอารามต่างๆ ในเมืองลพบุรี ในช่วงระยะเวลาที่เสด็จแปรพระราชฐานมายังเมืองลพบุรีเกือบตลอดรัชกาล

    โบราณสถานกลางแจ้งใจกลางเมืองลพบุรีเมืองที่อุดมไปด้วยลิงแห่งนี้ มีข้อมูลทางประวัติศาสตร์ซ่อนเร้นเอาไว้มากมาย ต้องขอขอบคุณพี่เจ้าหน้าที่ที่คอยให้ข้อมูลทั้งหมดมาเป็นอย่างดี ..ลงรูปให้ด้วย หน้าตาใจดีแบบนี้เอง

by Traveller Freedom
« แก้ไขครั้งสุดท้าย: ตุลาคม 12, 2016, 11:22:07 AM โดย art57110 »